Bài giảng: Quê Hương – Cô Phạm Lan Anh (GV )

Đề bài: Phân tích bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh.

Quê hương là nguồn cảm hứng lớn cho đời thơ Tế Hanh. Dưới ngòi bút của ông, nguồn cảm hứng này đã kết thành dòng cảm xúc với nhiều bài thơ nổi tiếng. Bài thơ “Quê hương” được sáng tác năm 1939, in trong tập thơ “Hoa Niên”, là tác phẩm mở đầu cho cảm hứng sáng tác của ông về đề tài này. Gói gọn trong bài thơ là những lời yêu thương, nhớ nhung và tự hào chân thành của Tế Hanh về quê hương.

Xuyên suốt bài thơ, hình ảnh quê hương hiện lên trong nỗi nhớ của những người con xa quê. Nổi bật lên trong bức tranh quê hương là làng chài ven biển tươi sáng, xinh đẹp và sống động cùng với hình ảnh những ngư dân khỏe mạnh, vui tươi lao động trong chính công việc của mình.

Trước hết, hai câu thơ mở đầu là lời giới thiệu về quê hương của nhà thơ:

Ngôi làng tôi sống ban đầu là một ngư dân:

Bao bọc bởi nước, cách biển nửa ngày đường.

Đoạn thơ ngắn gọn, tự nhiên như một câu văn xuôi bình thường nhưng giới thiệu đầy đủ từ công việc thường ngày đến vị trí “làng tôi”. Đó là một làng chài ven biển xinh xắn với dòng sông Trà Bồng thơ mộng uốn quanh. Người đọc nhận thấy trong lời tự sự có sự xúc động nghẹn ngào và nhớ nhung của người con xa xứ. Và từ đó, hình ảnh làng chài quê hương cứ hiện lên như một thước phim quay chậm trong tâm trí, chiếm trọn tâm hồn thi nhân.

Nhớ về quê hương, ấn tượng đẹp đẽ và sâu đậm nhất trong lòng Tế Hanh là hình ảnh những người dân lao động dong buồm ra khơi đánh cá:

Khi bầu trời trong xanh, làn gió nhẹ hồng ban mai

Nam thanh niên đi thuyền đánh cá.

Thuyền nhẹ như ngựa

Phăng mái chèo, căng vượt sức mạnh.

Khung cảnh thiên nhiên biển cả hiện lên thật dịu dàng và thơ mộng. Mặt trời mới nhô lên từ biển, ánh nắng hồng dịu trải khắp nơi. Và rồi, những ngư dân bắt đầu hành trình lao động của chính mình. Họ bắt đầu nhổ neo, đẩy thuyền ra xa. Nghệ thuật so sánh, kết hợp với các động từ mạnh như “hung hãn”, “quạt”, “vượt qua” không chỉ thể hiện sức mạnh hiên ngang, tự tin của con thuyền khi ra khơi mà còn thể hiện tinh thần hăng hái. , tràn đầy năng lượng và nhiệt huyết trong lao động của những con người làm chủ vũ trụ, làm chủ đại dương bao la. Khi ấy, con thuyền hiện lên tràn đầy sức sống, cái hồn của làng chài ven sông:

Xem thêm bài viết hay:  30+ mẫu Viết đoạn văn tả về cảnh đẹp quê hương em | Tập làm văn lớp 3

Cánh buồm to như hồn làng

Vươn tấm thân trắng bao la đón gió…

Cánh buồm căng gió thổi như chứa đựng cả hồn quê hương, ẩn chứa trong đó biết bao niềm tin, hy vọng của ngư dân về một chuyến ra khơi bình yên, bội thu. lưới bội thu. Động từ “vươn vai” vừa thể hiện sự khéo léo, mềm dẻo, uyển chuyển; vừa thể hiện sức mạnh vươn lên, vươn lên cùng mây gió của con thuyền khi ra khơi. Vì thế, con thuyền dường như càng trở nên lộng lẫy hơn, to lớn hơn, hùng vĩ hơn trước thiên nhiên vũ trụ. Phải là một tâm hồn lãng mạn, dồi dào liên tưởng và tình yêu quê hương sâu sắc, Tế Hanh mới có những cảm nhận độc đáo như vậy về “hồn làng” trên “cánh buồm ra khơi”. .

Ở khổ thơ thứ ba, cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về trong sự náo nức, phấn khởi, rộn rã, hân hoan:

Ngày hôm sau, bãi đậu xe ồn ào

Khắp làng người tấp nập đón thuyền về

Ơn trời biển lặng thuyền đầy cá

Cá tươi có thân màu trắng bạc.

Dưới ngòi bút tài hoa của Tế Hanh, bức tranh lao động hiện lên chân thực, khỏe khoắn, rộn ràng, đầy ắp tiếng cười, tiếng nói của mọi người. Còn người đánh cá hiện lên thật hiền lành hồn nhiên khi gửi lời biết ơn chân thành đến mẹ biển đã che chở, che chở và cho họ cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Lời bài hát như thể hiện niềm vui trọn vẹn, ngây ngất của Tế Hanh như đang hát bài ca lao động cùng ngư dân quê hương. Trong niềm phấn khởi, say mê và tự hào của người lao động, nhà thơ đã viết hai câu thơ thật hay về người đánh cá:

Xem thêm bài viết hay:  Bài văn Phân tích tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn hay nhất (dàn ý – 8 mẫu)

Người đánh cá có làn da rám nắng

Toàn cơ thể có mùi của sự xa cách.

Vẻ đẹp ngoại hình với làn da ngăm đen rám nắng và những cơ bắp săn chắc, khỏe khoắn đã tạo nên thần thái, bản lĩnh kiên cường và bền bỉ khi làm chủ biển cả của họ. Đó là vị mặn của muối biển ăn sâu vào từng thớ thịt, từng hơi thở của ngư dân làng chài. Cụm từ “hương xa” còn gợi hơi thở của đại dương bao la, của biển sâu, của những chân trời xa xăm, của gió dữ dội. Vì vậy, những người đánh cá hiện lên như những chiến binh, những anh hùng phi thường và kỳ diệu.

Con thuyền lặng thinh mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm vào da thịt.

Nghệ thuật nhân hóa đã thổi hồn cho con thuyền vô tri, vô giác. Các động từ chỉ trạng thái: “im thin thít, mệt mỏi, trở về, nằm im, nghe ngóng” làm cho con thuyền hiện lên như một con người, biết nghỉ ngơi, thư giãn sau một hành trình dong buồm vất vả. Nghệ thuật hoán dụ chuyển đổi cảm giác qua động từ “nghe” đã làm cho con thuyền có hồn, ngỡ như đang cảm nhận “muối” – vị của biển quê hương đang ngấm dần vào người. Phải chăng tình cảm ấy của con thuyền cũng chính là tình cảm của những ngư dân nơi đây, đó là vẻ đẹp của tâm hồn mặn mà, ấm áp, chan chứa yêu thương luôn hiện hữu trong họ. Chắc hẳn Tế Hanh phải là một người con đặt cả tâm hồn vào quê hương với một tình yêu quê hương sâu sắc thì mới có thể có được những cảm xúc sâu sắc như vậy.

Khép lại bài thơ là lời bộc bạch chân thành về nỗi nhớ làng da diết, da diết:

Giờ xa rồi lòng mãi nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, buồm vôi,

Cho thuyền vượt sóng ra khơi,

Nhớ mùi mặn quá!

Lúc viết bài thơ này, Tế Hanh lúc đó mới 18 tuổi, còn rất trẻ và xa quê hương – nơi gắn bó với biết bao kỉ niệm tuổi thơ. Có lẽ vì thế mà nỗi nhớ quê hương luôn trở về trong tâm hồn nhạy cảm của ông. Những điệp khúc “lúc nào cũng nhớ”, “tôi nhớ” đã nói lên tấm lòng mộc mạc, chân thành về làng quê với hình ảnh, màu sắc, hương vị của Tế Hanh. Tất cả đều khắc sâu, in đậm không bao giờ có thể quên đối với người con xa xứ này.

Xem thêm bài viết hay:  2 bài văn mẫu Phân tích giá trị hiện thực đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh hay nhất – Ngữ văn lớp 11

Về mặt nghệ thuật, bài thơ có sự kết hợp hài hòa giữa miêu tả và biểu cảm. Nếu miêu tả được trình bày bằng hệ thống hình ảnh, từ ngữ giàu sức gợi, bằng hàng loạt nghệ thuật so sánh, nhân hóa, ẩn dụ… đã góp phần tái hiện bức tranh làng quê rộng lớn. câu cá ven sông: nhộn nhịp, sôi nổi, khỏe khoắn, lãng mạn, phương thức biểu đạt có sức lay động để thể hiện nỗi nhớ, tình yêu và niềm tự hào sâu sắc của nhà thơ đối với quê hương. Đặt bài thơ trong dòng chảy của phong trào Thơ mới mới thấy hết cái độc đáo, cái khác biệt và giá trị của bài thơ. Nếu các nhà thơ mới cùng thời say sưa trong tháp ngà cá nhân, sầu muộn và trốn tránh thực tại thì Tế Hanh lại hướng hồn thơ về quê hương, với một tình yêu tha thiết, chân thành. Đó là tiếng lòng thổn thức của người con xa quê, luôn thủy chung, như thể hướng về cố hương.

Tóm lại, với vần điệu giản dị mà giàu sức gợi, bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh đã vẽ nên một bức tranh làng quê ven biển tươi sáng, sinh động, trong đó nổi bật lên là hình ảnh khỏe khoắn, no đủ. sức sống của người dân vạn chài và hoạt động lao động của làng chài. Đoạn thơ thể hiện tình yêu quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ.

Xem thêm các bài văn mẫu thuyết minh, phân tích, lập kế hoạch tác phẩm lớp 8:

Mục Lục Văn Mẫu | Ngữ văn hay lớp 8 theo từng phần:

que-huong.jsp

Các bài văn lớp 8 khác

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *